Procedura cywilna 
Site slogan 
Dokonujac oceny prawnej rozpoznawanego zadania nalezy wyjsc od podstawy, w oparciu o ktora powodowie zadaja udzielenia ochrony prawnej. Jest nia art. 841 § 1 k.p.c. wskazujacy, ze osoba trzecia moze w drodze powodztwa zadac zwolnienia zajetego przedmiotu od egzekucji, jezeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa. Powyzsze powodztwo, nazywane powodztwem ekscydencyjnym, zmierza do uksztaltowania prawa przez ustanowienie zakazu prowadzenia konkretnej egzekucji do przedmiotu, ktorego wylaczenie powod uzyskal oraz uchylenie skutkow procesowych zajecia (por. F. Zedler - Powodztwo o zwolnienie od egzekucji).
Przeslanki roszczenia, uzewnetrznione w powodztwie opartym na art. 841 § 1 k.p.c., maja charakter podmiotowy i przedmiotowy, przy czym musza one wystepowac lacznie. Odnoszac sie do pierwszej z nich wskazac nalezy, ze w zakresie toczacej sie egzekucji powod musi byc osoba trzecia. Zostala ona przez powodow spelniona, gdyz nie sa oni wskazani jako dluznicy w tytulach egzekucyjnych, ani nie zostala przeciwko nim nadana klauzula wykonalnosci jako dluznikom, wspoldluznikom albo odpowiadajacym na innej podstawie.
Druga polega na tym, ze musi byc skierowana egzekucja do konkretnego przedmiotu (przez co nalezy rozumiec ruchomosci, nieruchomosci, wierzytelnosci), ktora narusza prawo osoby trzeciej o charakterze podmiotowym. Powszechnie przyjmuje sie przy tym w doktrynie prawniczej (E. Wengerek - Postepowanie zabezpieczajace i egzekucyjne - Komentarz) i orzecznictwie sadowym, ze wadliwe czynnosci organu egzekucyjnego, bedace nastepstwem naruszenia przepisow regulujacych postepowanie egzekucyjne moga byc kwestionowane tylko w oparciu o inne srodki procesowe (skarga na czynnosc komornika, zazalenie, wniosek o umorzenie egzekucji). Dla ustalenia, czy egzekucja narusza prawa osoby trzeciej, decydujace znaczenie ma fakt, czy wierzyciel ma prawo zaspokojenia z zajetego przedmiotu. Osoba trzecia musi zatem wykazac, ze brak takiego uprawnienia na skutek tego, ze jej przysluguje prawo podmiotowe o charakterze bezwzglednym lub wzglednym, ktore doznaje ochrony w egzekucji.
Wychodzac z powyzszych zalozen nalezy wskazac, ze w chwili obecnej nie budzi watpliwosci fakt, ze powodom przysluguja udzialy we wspolwlasnosci nieruchomosci, z ktorej prowadzona byla egzekucja przez Komornika Sadu Rejonowego w P. w sprawie Km 16/93. Uzyskali oni potwierdzenie istnienia swych praw orzeczeniem Sadu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt I C 73/96 i wpisem do ksiegi wieczystej Kw nr 28075. Czynnosci te maja charakter deklaratoryjny, gdyz prawa te istnialy od chwili otwarcia spadku, tj. smierci Lucyny N., ktorej skutkiem bylo ustanie wspolnosci majatkowej malzenskiej z Andrzejem N. (art. 922 § 1 k.c. z zwiazku z art. 42 k.r.o.). Nie ulega watpliwosci, ze wspolwlasnosc jest prawem podmiotowym o charakterze bezwzglednym, skutecznym ergo omnes (art. 140 k.c.) Zobowiazania objete postepowaniem egzekucyjnym powstaly po smierci Lucyny N., zatem odpowiedzialny za nie co do zasady jest jako dluznik osobisty wylacznie Andrzej N., odpowiadajacy majatkiem odrebnym i udzialem w bylym majatku wspolnym, przy czym do udzialu tego odpowiednio stosuje sie przepisy o wspolwlasnosci w czesciach ulamkowych (art. 42 k.r.o., art. 1035 k.c.). kancelaria prawna lodz


Nie oznacza to jednak, ze prawa powodow podlegaja ochronie w postepowaniu egzekucyjnym. Przesadzajace znaczenie dla powyzszej kwestii ma fakt, ze w okresie gdy w ksiedze wieczystej Kw nr 28075 ujawnione bylo prawo wlasnosci wylacznie na rzecz Andrzeja N., doszlo do obciazenia nieruchomosci prawami rzeczowymi ograniczonymi w postaci hipotek. Zastosowanie ma zatem instytucja rekojmi wiary publicznej ksiag wieczystych, wynikajaca z art. 5 ustawy o ksiegach wieczystych i hipotece (nazywana dalej u.k.w.). Zgodnie z powyzszym przepisem, w razie niezgodnosci miedzy stanem prawnym nieruchomosci ujawnionym w ksiedze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym tresc ksiegi rozstrzyga na korzysc tego, kto przez czynnosc prawna z osoba uprawniona wedlug tresci ksiegi nabyl wlasnosc lub inne prawo rzeczowe. Istota rekojmi jest wylaczenie zasady, ze nikt nie moze przeniesc wiecej praw niz posiada (nemo plus iuris transfere potest, quam ipse habet) i uznanie, ze prawo istniejace, nie przyslugujace rozporzadzajacemu, moze byc skutecznie nabyte. Prawo wlasnosci nie ujawnione w ksiedze moze zatem zostac ograniczone w takim zakresie, w jakim narusza prawo nabyte wedlug stanu prawnego ujawnionego w ksiedze wieczystej. Konsekwentnie, w mysl art. 65 ust. 1 u.k.w. wierzyciel, na ktorego rzecz obciazono nieruchomosc hipoteka, moze dochodzic z niej zaspokojenia bez wzgledu na to, czyja sie stala wlasnoscia i z pierwszenstwem przed wierzycielami osobistymi wlasciciela nieruchomosci.

Niezbedne jest zatem ustalenie, czy hipoteki ujawnione w ksiedze wieczystej Kw 28475 objete sa rekojmia, przy czym z przyczyn, o ktorych bedzie mowa pozniej, wystarczajace jest potwierdzenie tego faktu w odniesieniu do chocby jednej z nich. Dnia 11 maja 1990 roku ustanowiono hipoteke zwykla na rzecz Banku Rozwoju Eksportu celem zabezpieczenia kredytu. Powszechnie przyjmuje sie, ze nieodplatnosc, o ktorej mowa w art. 6 ust. 1 u.k.w. dotyczy nabywajacego prawo rzeczowe i nie odnosi sie do banku, na ktorego rzecz wpisano hipoteke zabezpieczajaca kredyt (por. uchwale SN z dnia 5 maja 1993 roku III CZP 52/93 OSN 1993 nr 12, poz. 218). W rachube wchodzilaby zatem ew. druga podstawa wylaczenia rekojmi z art. 6 ust. 1 u.k.w., tj. zla wiara nabywcy. Wskazac w tym miejscu nalezy, ze mimo powolywania sie przez pozwanego - Bank Rozwoju Eksportu na przyslugujaca mu hipoteke, strona powodowa nie podniosla powyzszego zarzutu. Brak jest podstaw do przyjecia w okolicznosciach sprawy, aby bank naruszyl ciazacy na nim obowiazek zachowania zawodowej starannosci. Zaciagajac kredyt Andrzej N. samodzielnie prowadzil gospodarstwo ogrodnicze na terenie nieruchomosci i z ta dzialalnoscia zwiazany byl kredyt. Od szeregu lat byl wdowcem i dysponowal tytulem wlasnosci w postaci aktu wydanego w oparciu o ustawe z dnia 26 pazdziernika 1971 roku o uregulowaniu wlasnosci gospodarstw rolnych, w ktorym nie byl ujawniony fakt nabycia przez zone Lucyne. W tej sytuacji nie mozna uznac, ze bank mogl sie z latwoscia dowiedziec, ze nieruchomosc zostala nabyta w okresie trwania malzenstwa i istnieja inne osoby uprawnione z tytulu dziedziczenia, ktorych udzialy we wspolwlasnosci nie sa ujawnione w ksiedze wieczystej. Konsekwentnie egzekwujacy wierzyciel, tj. BRE Bank, skutecznie zabezpieczyl swoja wierzytelnosc hipoteka. Spadkobiercy powolujac sie na art. 1036 k.c. nie moga z tej przyczyny takze dochodzic uznania za wzglednie bezskuteczne powyzszego rozporzadzenia Andrzeja N. Inna kwestia jest prawidlowosc prowadzenia obecnej egzekucji. Hipoteka to w zasadzie jedynie srodek zabezpieczenia, zatem dla skutecznego dochodzenia zaspokojenia z nieruchomosci konieczne jest uzyskanie przez wierzyciela z tytulu wykonawczego przeciwko wspolwlascicielowi nieruchomosci bedacemu dluznikiem rzeczowym, niezaleznie od istnienia takiego tytulu wydanego przeciwko innemu wspolwlascicielowi, bedacemu zarowno dluznikiem osobistym (ze stosunku podstawowego) jak i rzeczowym (ze stosunku hipoteki). Jak jednak wyzej wskazano jest to problem formalny, nie objety norma art. 841 k.p.c.
0 commentsFilled under: uncategorized
Sad Rejonowy ustalil, ze ciagnik ursus 1212 jest przedmiotem zastawu rejestrowego ustanowionego przez Boleslawa Z. na rzecz poprzednika prawnego strony powodowej Dolnoslaskiego Banku Regionalnego S.A. w W., w celu zabezpieczenia wierzytelnosci z tytulu zaciagnietego kredytu. W ocenie Sadu Rejonowego, stan zobowiazania dluznika w stosunku do powodowego Banku nie pozwala na przymusowe dochodzenie od niego naleznosci i dlatego niemozliwe bylo przystapienie Banku do postepowania egzekucyjnego w charakterze wierzyciela egzekwujacego i skorzystanie z pierwszenstwa zaspokojenia. Niemozliwe bylo takze zabezpieczenie roszczen Banku przed uplywem terminu spelnienia swiadczenia, o ktorym mowa w art. 26 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawow, gdyz splata dalszej czesci kredytu nie jest zagrozona.
Powolujac sie na poglad Sadu Najwyzszego wyrazony w wyroku z dnia 29 listopada 2001 r., V CKN 616/00 (OSNC 2000, nr 7-8, poz. 105) Sad Rejonowy uznal, ze stronie powodowej bedacej osoba trzecia w rozumieniu art. 841 § 1 k.p.c. przysluguje zadanie zwolnienia przedmiotu od egzekucji, egzekucja bowiem narusza jej prawa, skoro w razie sprzedazy zajetego ciagnika strona powodowa zostanie pozbawiona zabezpieczenia.
Apelacje pozwanej "P.", spolki z o.o. w B. od powyzszego wyroku Sad Okregowy w Legnicy oddalil wyrokiem z dnia 23 stycznia 2003 r. Sad Okregowy podzielil ustalenia Sadu pierwszej instancji i ocene, ze egzekucja skierowana do przedmiotu zastawu narusza prawa zastawnika, co uzasadnia powodztwo na podstawie art. 841 § 1 k.p.c.
W kasacji opartej na obu podstawach wymienionych w art. 3931 k.p.c. pozwana "P.", spolka z o.o. w B. zarzucila naruszenie prawa materialnego przez bledna wykladnie art. 841 k.p.c., polegajaca na przyjeciu, ze zajecie przedmiotu zastawu przez organ egzekucyjny narusza prawa zastawnika - co pozostaje w sprzecznosci z art. 21 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawow (Dz. U. Nr 149, poz. 703 ze zm. - dalej: "u.z.r.r.z.") oraz art. 1025 k.p.c., przewidujacym mozliwosc zaspokojenia zarowno zastawnika, jak i wierzyciela osobistego w postepowaniu egzekucyjnym z przedmiotu zastawu, bledna wykladnie art. 26 u.z.r.r.z., polegajaca na przyjeciu, ze zajecie przedmiotu zastawu, a co za tym idzie zmniejszenie wartosci zabezpieczenia udzielonego kredytu nie daje zastawnikowi uprawnienia do zadania dodatkowego zabezpieczenia udzielonego kredytu przed terminem jego wymagalnosci, co pozostaje w sprzecznosci z twierdzeniami powoda i celowoscia wytoczenia powodztwa ekscydencyjnego, niezastosowanie art. 17 ust. 1 in fine u.z.r.r.z., a w konsekwencji przyjecie, ze nastepcy prawnemu banku, na rzecz ktorego ustanowiono zastaw rejestrowy, przysluguje skuteczne prawo zastawu, pomimo niedokonania wpisu nabywcy zabezpieczonej wierzytelnosci do rejestru zastawow.
W zakresie przepisow postepowania skarzaca zarzucila naruszenie art. 232 w zwiazku z art. 841 k.p.c. przez przyjecie, ze dla zwolnienia zajetej rzeczy od egzekucji w drodze powodztwa przeciwegzekucyjnego wystarczajace jest samo wykazanie przyslugujacego osobie trzeciej prawa, a nieudowodnienie jego naruszenia w oparciu o fakty, z ktorych powod wywodzil swoje zadanie, art. 230 k.p.c. przez przyjecie za prawdziwe faktow podanych przez powoda, zwiazanych z rzekomym brakiem mozliwosci wystawienia przez powoda bankowego tytulu egzekucyjnego badz bankowego tytulu zabezpieczenia, pomimo tego, ze naruszenie przez Sad pierwszej instancji art. 140 k.p.c., polegajace na niedoreczeniu pozwanej odpisu pisma, w ktorym powod odmiennie niz w tresci pozwu przytaczal powyzsze twierdzenia, uniemozliwilo skarzacej ustosunkowanie sie do nich, art. 381 i 382 k.p.c. przez nieuwzglednienie zawartego w apelacji wniosku pozwanego o zobowiazanie powoda do przedstawienia umowy kredytowej wraz z aneksami, harmonogramem oraz zestawieniem dokonanych wplat, co uniemozliwilo ocene zasadnosci twierdzenia powoda o niemoznosci wystawienia bankowego tytulu egzekucyjnego czy bankowego tytulu zabezpieczenia, art. 140 k.p.c. w zwiazku z art. 385 k.p.c. przez przyjecie, ze fakt uchybienia proceduralnego Sadu pierwszej instancji, polegajacego na niedoreczeniu pozwanej odpisu jednego z pism powoda, w ktorym zmienial on stanowisko co do wymagalnosci zabezpieczonego kredytu, nie mial wplywu na tresc orzeczenia, w sytuacji, w ktorej, zdaniem skarzacego, okolicznosc ta powinna miec decydujace znaczenie dla rozstrzygniecia.
0 commentsFilled under: uncategorized
Sad Okregowy zwolnil spod egzekucji udzial powodki wynoszacy 1/2 w prawie wlasnosci nieruchomosci i oddalil powodztwo w pozostalym zakresie. Sad ten ustalil, ze malzonkowie E. i W. W. sa wlascicielami zajetej nieruchomosci w ramach wspolnosci majatkowej malzenskiej. W 2004 r. orzeczona zostala separacja malzonkow. W dniu 12 wrzesnia 2002 r. nadana zostala klauzula wykonalnosci bankowemu tytulowi egzekucyjnemu z dnia 15 lipca 2002 r., wystawionemu przez pozwany Bank przeciwko dluznikowi W. W. W 2006 r. nadano temu tytulowi takze klauzule wykonalnosci wobec powodki z ograniczeniem jej odpowiedzialnosci do majatku wspolnego. Nastepnie w 2007 r. zmieniono pierwotne postanowienie i oddalono wniosek Banku o nadanie klauzuli wykonalnosci przeciwko powodce. W dniu 11 sierpnia 2006 r. Bank zlozyl wniosek o wszczecie egzekucji z nieruchomosci, a nastepnie na wniosek Banku postepowanie egzekucyjne umorzono w stosunku do powodki. Postepowanie to toczylo sie jednak nadal w odniesieniu do calej nieruchomosci.
Sad Okregowy stwierdzil, ze powodka miala legitymacje czynna w niniejszym postepowaniu i wytoczyla powodztwo w terminie (art. 841 § 3 k.p.c.). W wyniku orzeczenia separacji do majatku objetego wspolnoscia ustawowa stosuje sie przepisy o wspolwlasnosci w czesciach. Od chwili ustania wspolnosci ustawowej wspolwlasnosc laczna staje sie wspolwlasnoscia w czesciach ulamkowych, a udzialy malzonkow w tej wspolwlasnosci sa co do zasady rowne. W ocenie tego Sadu, przepis art. 1036 k.c. (do ktorego odeslano w art. 46 k.r.o.) nie odnosi sie do egzekucji z udzialu malzonka we wspolwlasnosci nieruchomosci, gdy to prawo stanowilo do chwili zniesienia wspolnosci ustawowej skladnik majatku wspolnego. Nie ma zatem przeszkod do prowadzenia egzekucji z udzialu malzonka - dluznika w nieruchomosci po orzeczeniu separacji. Interes malzonka dluznika w toku postepowania egzekucyjnego jest chroniony m.in. poprzez wylaczenie zaspokojenia sie wierzyciela z udzialu w majatku wspolnym zanim dojdzie do zajecia przez wierzyciela prawa dluznika do zadania podzialu tego majatku i przeprowadzenia jego podzialu. Powodka ponadto nie wykazala, ze tresc przyslugujacego jej prawa wlasnosci jest inna lub ze ma ona inny, niz wynikajacy z domniemania, udzial we wspolwlasnosci nieruchomosci (art. 6 k.c.).
Apelacja powodki zostala uwzgledniona jedynie w czesci dotyczacej rozstrzygniecia o kosztach postepowania, a oddalono ja w pozostalym zakresie. Postepowanie apelacyjne zostalo umorzone w czesci, w jakiej pozwany Bank cofnal swoja apelacje, natomiast apelacje tego Banku oddalono w pozostalym zakresie.
Sad Apelacyjny podzielil ustalenia faktyczne Sadu pierwszej instancji. Stwierdzil, ze w ksiedze wieczystej (prowadzonej dla spornej nieruchomosci) znajduje sie wpis wspolwlasnosci w czesciach ulamkowych i wpis ten nie utracil mocy prawnej przez sam fakt wniesienia przez powodke skargi od tego wpisu. Nie doszlo do naruszenia praw powodki w rozumieniu art. 841 k.c. w postaci - jak wywodzila ta strona - naruszenia jej uprawnienia do przeprowadzenia podzialu majatku wspolnego malzonkow pozostajacych w separacji. Wierzyciel egzekwujacy (pozwany Bank) nie domagal sie bowiem w postepowaniu egzekucyjnym zaspokojenia naleznosci z udzialu meza powodki w ich bylym majatku wspolnym, ale z udzialu meza w konkretnym skladniku majatkowym (w nieruchomosci) w sytuacji, w ktorej doszlo do separacji malzonkow. Jednoczesnie powodka nie wystapila z wnioskiem o dokonanie podzialu majatku malzonkow pozostajacych w separacji. W rozpoznawanej sprawie nie mial zastosowania art. 1036 k.c. w zw. z art. 46 k.r.o., poniewaz zbycie w toku czynnosci egzekucyjnych udzialu dluznika egzekwowanego w nieruchomosci, wchodzacej uprzednio w sklad majatku wspolnego malzonkow, nie moze byc uznane za rozporzadzenie udzialem w rozumieniu art. 1036 k.c.
Oddalajac apelacje pozwanego Banku, Sad Apelacyjny wyjasnil, ze wprawdzie doszlo ex lege do przeksztalcenia wspolnosci lacznej w wspolwlasnosc ulamkowa, ale bez ujawnienia tych udzialow w ksiedze wieczystej nie mozna bylo dokonac zmiany wpisu zajecia calej nieruchomosci i zastapic go wpisem, z ktorego wynikaloby to, iz zajety zostal tylko udzial meza powodki (dluznika).Sad drugiej instancji stwierdzil tez, ze do chwili zamkniecia rozprawy apelacyjnej nie nastapilo prawomocne wpisanie takiej zmiany w tresci ksiegi wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomosci. Egzekucja toczy sie zatem z calej nieruchomosci, poniewaz nie nastapilo jeszcze zwolnienie spod zajecia przyslugujacego powodce udzialu we wspolwlasnosci tej nieruchomosci. Mimo wniosku wierzyciela (pozwanego) o ograniczenie egzekucji do udzialu dluznika w nieruchomosci, komornik nie zwolnil udzialu powodki spod dokonanego wczesniej zajecia calej nieruchomosci, poniewaz wpis wlasnosci w czesciach ulamkowych nie stal sie jeszcze prawomocny. W tej sytuacji powodce przyslugiwala legitymacja czynna w obecnym procesie.

W skardze kasacyjnej powodki podnoszono naruszenie przepisow prawa procesowego, tj. art. 841 § 1 k.p.c. (w zw. z art. 42 k.r.o. i art. 43 k.r.o.), art. 912 § 1 i § 2 k.p.c. Wskazywano tez na zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 42 k.r.o. (w brzmieniu do dnia 19 stycznia 2005 r.), art. 43 § 1 i § 2 k.r.o., art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o ksiegach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) w zw. z art. 43 § 1 k.r.o. W rozbudowanych podstawach kasacyjnych powodka starala sie wykazac, ze egzekucja z nieruchomosci naruszala jej prawa rozumieniu art. 841 § 1 k.p.c. Domagala sie w zwiazku z tym uchylenia wyroku Sadu Okregowego w czesci zaskarzonej (pkt 4 i 5) i o jego zmiane w tym zakresie oraz orzeczenia zgodnie z zadaniem pozwu, ewentualnie - uchylenia wyroku w zaskarzonej czesci i przekazanie sprawy Sadowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
0 commentsFilled under: uncategorized
 
 
Author
Write something about yourself. No need to be fancy, just an overview.

Archive

Categories

RSS feed